Personal: emotioneel eten

Eten, ik hou ervan. Lunch en avondeten staan hoog op de lijst van favoriete momenten van de (werk)dag. Dat gevoel van een rond gegeten buikje, die lekkere smaken in mijn mond… Ik leef toe naar weekenden met lunchafspraken en cheatmeals. Op zich is daar helemaal niets mis mee natuurlijk, maar eten speelt soms ook nog een andere rol in mijn leven: ik ben namelijk (bij vlagen) een emotionele eter.

Al van jongs af aan associeer ik eten met gezelligheid, een positieve emotie. Jullie zullen het misschien wel herkennen: gezellig samen voor de TV zitten (met Idols, Robinson of So You Think) gebeurde bij ons zelden zonder dat er wat lekkers op tafel werd gezet. Een gebakje bij de koffie, een zelfgebakken cake, chips met een dipsausje… En als we geluk hadden ging zelfs de frituurpan nog aan voor een late night frikandelletje met mayo.

Ik ben eten dus gaan zien als iets dat een fijn gevoel geeft, wat hoort bij saamhorigheid en een fijne sfeer. Ik kan me niet goed herinneren of lekkers bij ons thuis ook werd ingezet als troostmiddel (‘ahh, je bent gevallen? Hier, een snoepje zodat je stopt met huilen’), maar ik ben eten zelf wel degelijk zo gaan inzetten op moeilijke momenten.

En dan wordt dat lekkere eten ineens een copingmechanisme. Coping is Engels voor ‘omgaan met’ en gaat in dit geval over het omgaan met problemen en stresssituaties. Dat kan op zich per situatie nog verschillen, maar we zien wel dat mensen door de jaren heen hun eigen copingstijl ontwikkelen. Dat heeft te maken met leerervaringen (werkt een strategie, dan ga je dat vaker doen), maar ook met je persoonlijkheid.

Eten in reactie op een stressvolle gebeurtenis, tegenslag of negatieve emotie kunnen we onder ‘palliatieve coping’ scharen. Je zit ergens mee en omdat je dat eigenlijk niet wil voelen, ga je afleiding of ontspanning opzoeken. Je gaat iets doen zodat je niet hoeft te denken aan het probleem. In het gezonde geval ga je dan sporten of een ommetje maken, in het minder gezonde geval duik je de voorraadkast in of neem je nog maar een wijntje of sigaret.

Op zich ben ik iemand die problemen heel actief aanpakt en probeert op te lossen. Dat is best een handige strategie, maar alleen als het probleem ook daadwerkelijk op te lossen valt. Lukt dat niet of zie ik even niet hoe, dan merk ik dat mijn emoties (machteloosheid, frustratie, spanning) me in de weg kunnen gaan zitten. Het gekke is dat ik dat niet altijd meteen voel, maar dat ik wel fysiek een hongergevoel krijg. Daardoor raak ik ervan overtuigd dat ik gewoon even iets moet gaan eten en ik duik de kasten in. Echter, omdat ik al een paar maanden gezond probeer te eten en sporten heb ik meestal niets lekkers in huis om mijn craving te stillen. Het gevolg is dat ik me dan te goed ga doen aan doodnormale dingen die eigenlijk niet eens écht lekker zijn, zoals een boterham met stroop of een plak 30+ kaas.

En waar het dan misgaat, is dat het niet blijft bij die ene boterham of plak kaas… De honger die ik voel is namelijk geen lichamelijke honger, maar een emotionele honger. Die wordt niet gestild door een extra boterham. Het is puur een manier voor mijn gevoel om zich een weg naar buiten te wringen en aandacht te krijgen. Naar honger luister ik namelijk altijd wél goed: ik blijf eten. Helaas besluit ik dan dus ergens in mijn onderbewuste om het signaal van mijn gevoel te negeren, omdat ik geen zin heb om emotioneel te zijn. Met als gevolg dat ik na mijn eet-escapade niet alleen spijt heb omdat ik me zo heb laten gaan, maar óók nog steeds met het oorspronkelijke probleem zit. Dubbel zoveel emotie dus, grr!

Ik heb gelukkig nu wel ontdekt hoe ik hier anders mee om kan gaan. Het is in feite simpel: mijn gevoel wil aandacht en ruimte krijgen om er te mogen zijn. Daar moet ik dus zorg voor dragen. Dat kan bijvoorbeeld door met iemand te praten, maar wat mij als introvert misschien nog wel beter helpt is schrijven. Ik probeer inmiddels om regelmatig even te gaan zitten met mijn mooie notitieboek en simpelweg op te schrijven wat er in mijn hoofd zit. De volgende vragen kunnen daarbij helpen: hoe voel ik me vandaag? In welke emotionele staat ben ik nu? Wat speelt er door mijn hoofd? Wat heb ik nodig en waar heb ik zin in?

En dat moet ik zéker toepassen als ik dat welbekende hongergevoel heb terwijl ik eigenlijk gewoon normaal heb gegeten. Het moeilijke daarbij is dat ik mezelf moet tegenhouden en moet zorgen dat ik ga schrijven vóórdat het besluit al genomen is om dingen te gaan eten. Wetende dat ik dan misschien even iets ga voelen waar ik niet zo op zit te wachten, maar er toch voor kiezen om het te voelen omdat het er toch al zit. Het komt in feite neer op liever zijn voor mezelf en mijn eigen kwetsbare kant. Want hoe graag ik ook alleen maar de stoere psycholoog ben die haar eigen leven en dat van anderen wel even op orde brengt, ik ben ook nog een mens met mijn gevoelige plekken, triggers en stressmomenten. En dat is eigenlijk maar beter ook.

emotioneel eten


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s