‘Hoe oud ben jij, als ik vragen mag?’

Toen ik een paar jaar geleden begon als psycholoog werd deze vraag mijn grootste nachtmerrie. In het begin was ik me niet eens bewust van het leeftijdsverschil tussen mijzelf en cliënten. Ik coachte al sinds mijn 18e mensen in individuele trajecten vanuit mijn NLP en Balance Breathing opleidingen en had nog nooit negatieve opmerkingen gehoord over mijn leeftijd. Eigenlijk juist alleen in positieve zin: ‘wat knap/goed/bijzonder dat jij hier op deze leeftijd mee bezig bent!’.

Dus toen deze vraag 3 jaar geleden voor het eerst werd gesteld door een cliënte antwoordde ik nietsvermoedend vrolijk:’ik ben net 23 geworden!’. Toen zag ik haar gezicht betrekken. Het drong tot me door dat haar vraag eigenlijk wel een kritische ondertoon had gehad. Maar het was al te laat.’Goh, dat is wel erg jong. En dan moet jij mij vertellen wat ik allemaal anders moet doen? Ik bedoel, je hebt er natuurlijk voor geleerd en zo, maar je komt net van school. Je hebt zelf nog nauwelijks wat meegemaakt!’ Ze glimlachte, maar die lach reikte haar ogen niet.

Eh. Shit. En nu? Wat moet ik zeggen? Ik ben ook wel jong. Ze vindt me incapabel! Niets meegemaakt? Wat een aanname!? Mijn hoofd sloeg op hol. Ik voelde me aangevallen, beledigd, maar ook een beetje betrapt. Gelukkig beschik ik op sommige momenten over een soort nonchalant beschermingsmechanisme, waardoor ik ogenschijnlijk cool en rustig kan antwoorden terwijl er vanbinnen heel wat anders gebeurt. Ik weet niet meer precies wat ik heb gezegd, wel dat ik het eveneens met een niet-gemeend glimlachje bracht en dat het er achteraf toch niet helemaal stevig uit kwam. Het gesprek was na deze vraag zijn ‘schwung‘ een beetje verloren en de regie over het gesprek was ver te zoeken. Doei geloofwaardigheid, dacht ik. Great! Sindsdien durfde ik mijn leeftijd niet meer uit mezelf te benoemen en hoopte ik maar dat cliënten het zelf niet zouden vragen.

Later ging ik echter bij mezelf te rade. Wat vind ik hier nu eigenlijk van? Ik hecht zelf totaal geen waarde aan leeftijd als het gaat om levenservaring of iets voor mensen kunnen betekenen. Ik heb mensen van 16 gesproken die wijzer zijn dan ik, en mensen van eind 60 die het nog steeds niet snappen! Ik heb een bepaalde achtergrond, kennis en ervaring door mijn opleidingen, ben al sinds jonge leeftijd bezig met persoonlijke groei en ken -helaas- het gevoel van aan de grond zitten en je pad kwijt zijn maar al te goed. Maar ik ga daar toch geen verantwoording voor afleggen?! Waarom slaat mijn onzekerheid zo toe en overweeg ik hun diskwalificaties op basis van mijn leeftijd zelfs serieus? Eigenlijk weet ik donders goed dat ik mensen, ongeacht hun leeftijd én de mijne, iets te bieden heb! Waarom twijfelen mensen daaraan?

Toen verplaatste ik me in hun situatie: op middelbare leeftijd volledig vastlopen in je leven. Al van alles hebben meegemaakt en doorstaan, en dan ineens een pijn- of vermoeidheidsklacht waar maar niets tegen helpt. Je hebt hulp nodig en belandt in een revalidatiecentrum, waar je de ene na de andere jonge, energieke en fitte behandelaar treft, (ogenschijnlijk) blakend van gezondheid. En bij die mensen moet je je blootgeven en vertellen hoe moeilijk het is om sterk te blijven, zodat zij jou dan kunnen vertellen dat je dingen jarenlang niet goed hebt gedaan en dat je je vertrouwde ideeën en leefregels moet loslaten. En je hebt geen idee of dat wel gaat werken! Ik snapte hoe moeilijk dit voor sommige mensen moet zijn, en hoe spannend het überhaupt is om zo’n traject in te stappen. Ik weet als geen ander dat er, als je dingen spannend vindt, beschermingsmechanismes in werking treden. Afwerend, kritisch op de ander, afstandelijk, weglachend, alles om (onbewust) toch nog even niet in je eigen kwetsbaarheid te hoeven worden gedrukt. Terwijl wellicht het enige wat ze eigenlijk willen zeggen, is: ‘ik vind dit toch wel heel spannend en ik weet niet zeker of jij mij wel kan helpen’.

Sinds ik me hiervan bewust ben, voel ik deze vraag minder als een persoonlijke aanval of diskwalificatie. Ik luister naar de toon waarmee de vraag wordt gesteld: soms is het simpelweg interesse en nieuwsgierigheid naar wie er tegenover ze zit, soms is het een twijfel aan mijn kundigheid. In dat eerste geval geef ik inhoudelijk antwoord, in het tweede geval gooi ik het soms over een andere boeg, met een stiekeme psychologische tegenvraag (‘goh, wat maakt dat je die vraag nu stelt, waarom is dat belangrijk voor jou om te weten?’) of het rechtstreeks bespreekbaar maken van de toon die ik lijk te horen. Ik benoem dat ik samen met de cliënt op zoek wil gaan naar antwoorden, dat ik zeker niet de wijsheid in pacht heb maar dat dat niets te maken heeft met leeftijd. Sterker nog, de enige die weet wat er nodig is om verder te komen, zijn zij zelf! Wat ik doe is met ze meelopen op dit pad, vragen stellen, mee zoeken naar die volgende stap en mijn kennis en ervaring in de strijd gooien als dat kan. En die kennis en ervaring, daar hoef ik geen 55 voor te zijn!

leeftijd

 


5 reacties op ‘‘Hoe oud ben jij, als ik vragen mag?’

  1. Heel interessant artikel weer! Ik maak me er ook soms zorgen over dat mensen mijn kunnen zullen betwijfelen op basis van mijn leeftijd. Ik heb het ooit één keer meegemaakt op mijn stage en daar was ik toen wel even van gedaan, maar uiteindelijk heeft die cliënt nadien haar excuses aangeboden en was ze heel blij dat ik de enige was die haar wilde/kon helpen. Nu werk ik als thuisbegeleider maar ook als zelfstandig psycholoog, en daar heb ik eigenlijk nog nooit meegemaakt dat mensen iets over m’n leeftijd zeiden. Als het wel zou gebeuren zou ik er wel even verveeld mee zitten. Ik vind het knap dat jij echt kan zeggen dat je wéét dat je ze echt iets te bieden hebt en dat je leeftijd geen invloed heeft. Zelf twijfel ik daar soms ook wat aan, en daarom zou zo’n opmerking me nog meer raken denk ik. Want het is nu eenmaal zo dat ik nog jong ben en nog niet zo heel veel ervaring heb. Anderzijds probeer ik wel heel erg mijn best te doen voor elke cliënt, ben ik zeer gedreven én heb ik misschien bepaalde dingen te bieden die andere (meer ervaren) psychologen dan misschien niet kunnen bieden. Bovendien moet iedereen ergens beginnen en moet iedereen leren door ervaring. Wat mij helpt is dat ik bewust een foto van mezelf op mijn website gezet heb, zodat toekomstige cliënten die mijn website gezien hebben kunnen zien dat ik nog redelijk jong ben en er dan ook zelf voor kunnen kiezen om al dan niet bij mij in therapie te komen.

    Like

  2. Ik ben het helemaal met je eens wat betreft leeftijd en ‘levenservaring’. Leeftijd vind ik nietszeggend, het is zo relatief. Inderdaad zijn sommige ‘kinderen’ heel volwassen en bij sommige 50-jarigen denk je ‘wat een onervaren pubergedrag’. Maar ook fysiek merk ik dat heel erg, aangezien ik over het algemeen minder kan dan mijn oma maar mensen steeds zeggen ‘je bent toch jong’.
    Ik probeer vaak erbij te denken dat als mensen iets niet begrijpen, dat voor hun een goed teken is want dan hebben zij dat niet meegemaakt. Al is het onbegrip voor jezelf wel heel vervelend.
    Ik denk inderdaad niet dat het als een persoonlijke aanval bedoeld is, al komt zoiets wel een beetje wantrouwend en kwetsend over. Er wordt dan denk ik gedacht en gereageerd vanuit vooroordelen (jonge mensen zijn onervaren, jonge mensen zijn fysiek heel fit en oude mensen niet etc.)

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s