Personal: mijn grote vriend

Als ik praat over mildheid, moet ik jullie ook vertellen over mijn grote belemmering om mild te zijn. Je hebt ‘m waarschijnlijk al eens voorbij zien komen in eerdere blogposts (hierhier en hier bijvoorbeeld). Het stemmetje in mijn hoofd met het eeuwige commentaar, dat me herinnert aan de doelen, de regels en de tekortkomingen. De puntjes op de i, de kanttekeningen en de kleine lettertjes. Jawel dames en heren, ik heb het natuurlijk over mijn Interne Criticus.

Grote kans dat je nu denkt: ‘Eh, stemmetje? In je hoofd zeg je? Damn, this girl be needin’ a shrink herself!’… En ik begrijp je volkomen! Misschien goed om dus even te beginnen met een stukje achtergrondinfo.

Het idee dat wij als mensen verschillende deelpersoonlijkheden in ons hebben, is niet nieuw. Waarschijnlijk ken je het meest klassieke voorbeeld wel uit een tekenfilm van vroeger: het engeltje en het duiveltje. Er zijn er echter nog veel meer te bedenken. Tijdens mijn NLP-opleidingen heb ik geleerd hoe je met deze delen kan werken in coaching. Vervolgens ben ik nog veel méér met dit concept gaan doen na een training Voice Dialogue, in feite een meer uitgewerkte variant van het werken met delen uit NLP. Voor mij is het op deze manier naar gedrag kijken een hele waardevolle manier geworden om mensen te helpen naar meer zelfinzicht en zelfregie. Het verheldert vaak zoveel!

Waar het op neerkomt: een mens bestaat uit de som van allerlei delen, energietypes, of deelpersoonlijkheden. De ‘interne samenstelling’ is bij iedereen anders, omdat delen zich vormen op basis van je ervaringen en wat er in het verleden voor je heeft gewerkt. Je kunt een deel zien als een soort apart persoontje in jezelf, dat gespecialiseerd is in bepaald gedrag. Dat engeltje zorgt er bijvoorbeeld voor dat je geen slechte dingen doet door vanbinnen dingen tegen je te zeggen als ‘pas nou op, doe nou niet, straks gaat het verkeerd!’. En dat duiveltje, die heeft natuurlijk weer een heel ander doel: ‘er moet gewoon lol worden getrapt, fuck the rules, doe eens gek!’.

Misschien wel het belangrijkste in deze theorie is het volgende: alle delen hebben een positieve intentie. Het engeltje wil bijvoorbeeld dat je het goed doet, het duiveltje wil dat je plezier hebt. Met beide is helemaal niets mis! Dus zelfs al lijkt een deel soms alleen maar negatief, dat is nooit het geval.

Maar bij sommige delen is het soms verdomde lastig om dat positieve te blijven zien. En dan zijn we weer terug bij mijn Interne Criticus. Volgens Voice Dialogue heeft ieder van ons in een bepaalde mate een Criticus in zich. Onze Critici zijn vaak niet zo goed in opbouwende kritiek geven of dingen oké vinden zoals ze zijn. Bij de één kiest ‘ie een specialisme (uiterlijk, prestatie, hoe je het doet als ouder), bij de ander staat ‘ie gewoon altijd ‘aan’.

Mijn Criticus is er zo één. Altijd alert, hem ontgaat niets. Ziet en hoort alles. En omdat ik zelf onder zijn toeziend oog inmiddels al zoveel goed doe (haha grapje), richt ‘ie zich ook nog eens op de mensen om me heen. Ik herken mijn Criticus aan scherpe berispingen en genadeloze oordelen. Hij praat in ‘moeten’, vindt dat alles ‘nu’ moet en gebruikt wat nodig is om me tot actie aan te zetten (‘Lekker bezig weer, met je pepernoten. En je frieten. En maar roepen dat je zo graag strak in je trouwjurk wil. Wat een onzin! Bel maar op, dat ze ‘m een maat groter bestellen. Fatass.’). Ouch.

Klinkt niet zo tof he? ‘Wat een zeikerd, hoe gemeen!’, ik hoor het je denken. Arme Criticus, krijgt ‘ie weer de volle laag. Altijd de bad guy, terwijl hij zo zijn best doet!

Ik ken mijn Criticus inmiddels namelijk een beetje, en het gekke is dat hij klinkt als een echte douchebag maar dat helemaal niet is! Tijdens Voice Dialogue bleek namelijk dat ‘ie eigenlijk gewoon heel lief is! De Criticus heeft zich als doel gesteld dat ik gewoon alles goed moet doen. Ik heb namelijk ergens along the way geleerd dat wie fouten maakt berispt, afgewezen of uitgelachen wordt: ohai afwijzing! Omdat ik dit dus in het verleden ervaren heb en het me toen zo erg heeft geraakt, is als reddende engel (onder andere) de Criticus verschenen. Dat gaat ons niet meer gebeuren, dacht hij! En het doet minder pijn om hard te zijn tegen jezelf dan om het van een ander te horen, toch?

Volgens dat principe heeft hij jarenlang ongestoord gewerkt. Echt een beschermer, maar wel met some pretty tough love. Ik kreeg hoe langer hoe meer last van deze amigo. Het effect was namelijk helemaal niet dat ik beschermd was voor afwijzing… Ik wees mezelf continu af! En hoe meer ik op weg ga naar mezelf eigenlijk best oké en een goed mens vinden, hoe moeilijker het wordt met de interne Criticus.

Inmiddels weet de Criticus zelf ook dat hij zijn doel eigenlijk niet bereikt, maar als Criticus kan hij ook niet ineens Mild gaan zijn. Daarom is het aan mij om de nuances te gaan aanbrengen. Zijn advies aanhoren, maar niet klakkeloos overnemen. Zijn bezorgdheid mag er zijn, maar ik mag vanuit mijn eigen perspectief kiezen hoe ik verder wil gaan. En mijn eigen kijk op mezelf is inmiddels gelukkig steeds positiever!

Natuurlijk ligt de Criticus nog vaak op de loer en moet ik blijven opletten, zeker onder druk of in nieuwe situaties (#nieuwebaan). Hij kan dingen nog altijd zó geloofwaardig brengen!
Ik merk wel dat het bewust zijn van zijn aanwezigheid helpt, ik raak steeds minder verstrikt in zijn oordelen. Met een glimlach kijken naar mijn Criticus, vriendjes worden met mijn grote vriend, that’s the goal! 

criticus.gif

Advertenties

2 reacties op ‘Personal: mijn grote vriend

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s